Czas na StartUp!

Prowadzisz własny biznes i potrzebujesz jednoznacznych odpowiedzi? Zapraszamy do lektury bloga i kontaktu z nami!

Co warto wiedzieć korzystając z pomocy pełnomocnika? Część 1.

interview-851440_1920

Przy zawieraniu umów czy składaniu różnych oświadczeń często korzystamy z pomocy innych osób, które nas reprezentują. O czym warto pamiętać korzystając z pomocy pełnomocnika?

 

Czym jest pełnomocnictwo?

Pełnomocnictwo stanowi oświadczenie woli mocodawcy, czyli osoby, która ma być reprezentowana, w którym upoważnia inny podmiot do działania w jej imieniu. W literaturze prawniczej istnieją pewne spory co do tego czy jest to czynność jednostronna czy dwustronna. Jakie to ma faktyczne znaczenie? Przy założeniu, że udzielenie pełnomocnictwa stanowi jednostronną czynność prawną, dla jego skuteczności nie jest konieczne przyjęcie tego pełnomocnictwa przez wskazanego pełnomocnika. Natomiast drugi z poglądów zakłada, że pełnomocnictwo wywiera skutki dopiero po jego wyraźnym przyjęciu przez pełnomocnika. Poglądem dominującym jest pierwsze ze wskazanych stanowisk – tym samym udzielenie pełnomocnictwa będzie skuteczne mimo braku jego wyraźnego przyjęcia przez pełnomocnika.

 

Kto może być pełnomocnikiem?

Kodeks cywilny zawierający podstawowe regulacje dotyczące pełnomocników nie zawiera w zasadzie ograniczeń co do podmiotu, który może być pełnomocnikiem. Z tego względu należy przyjąć, iż mogą to być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne. W związku z tym, że pewne wątpliwości budziło to, czy osoba prawna może być pełnomocnikiem, wato zwrócić uwagę na pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, który wyraźnie wskazał, że „Osoba prawna sprawująca zarząd majątku lub interesów strony może być jej pełnomocnikiem procesowym.” (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1963 roku, sygn. akt III CO 42/63).

Pewne ograniczenia dotyczą zastępstwa przed organami i sądami. Zgodnie z przepisami procedury cywilnej pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy. Dodatkowo w postępowaniu takim można udzielić pełnomocnictwa osobie sprawującej zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osobie pozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Pełnomocnikiem może również być współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.

Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot.

W stosunku do określonych spraw kodeks postępowania cywilnego dopuszcza w art. 87 jeszcze dodatkowo inne podmioty jako mogące pełnić funkcje pełnomocnika procesowego strony.

W postępowaniu administracyjnym pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, przy czym art. 33 kodeksu postępowania administracyjnego nie zawiera dalszych obostrzeń w tym zakresie.

W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.

Z uwagi na różne odmienności i wyjątki warto przed udzieleniem pełnomocnictwa zastanowić się, czy osoba, której udzielamy pełnomocnictwa będzie faktycznie mogła nas reprezentować w danej sytuacji. Prawo takie w każdym wypadku przysługuje profesjonalnym pełnomocnikom – adwokatom lub radcom prawnym.

 

Jakie są rodzaje pełnomocnictwa?

Przepisy wyróżniają 3 rodzaje pełnomocnictw: ogólne, rodzajowe oraz do poszczególnych czynności.

Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Na jego podstawie pełnomocnik uprawniony jest do podejmowania wszelkich czynności, które mieszczą się w zakresie zwykłych czynności, których doprecyzowanie uzależnione jest od określonej sytuacji, w której udzielone zostało pełnomocnictwo.

Pełnomocnictwo rodzajowe obejmuje uprawnienie do dokonywania czynności określonego rodzaju. W odróżnieniu od pełnomocnictwa ogólnego, które nie określa co do zasady czynności prawnych, co do których umocowanie ma pełnomocnik, pełnomocnictwo rodzajowe wprost wymienia określone czynności, które może wykonać pełnomocnik (np. zawieranie umów najmu w imieniu mocodawcy). Należy przy tym zaznaczyć, iż przepisy nie ograniczają liczby czynności, do których można upoważnić daną osobę za pomocą pełnomocnictwa rodzajowego.

Kolejnym rodzajem pełnomocnictwa jest pełnomocnictwo szczególne, które obejmuje umocowanie do dokonania określonej, wyraźnie wskazanej czynności prawnej w imieniu mocodawcy (np. zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. Ślicznej 2 w Krakowie). Pełnomocnictwo takie może dotyczyć zarówno czynności zwykłego zarządu, jak i przekraczającej zwykły zarząd.

 

W kolejnych wpisach zostaną przedstawione m.in. formy udzielenia pełnomocnictwa, skutki jego udzielenia, a także opłaty związane z ustanowieniem pełnomocnika. Już dzisiaj zachęcam do zapoznania się z tymi wpisami, które pojawią się wkrótce!

 

 Stan prawny: 29 listopad 2015 roku

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *