Czas na StartUp!

Prowadzisz własny biznes i potrzebujesz jednoznacznych odpowiedzi? Zapraszamy do lektury bloga i kontaktu z nami!

Spółka cywilna – zagadnienia wstępne

Dosyć rozpowszechnionym sposobem prowadzenia działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w ramach spółki cywilnej. Po zawarciu między wspólnikami umowy spółki cywilnej powstaje między nimi szczególny stosunek zobowiązaniowy, na podstawie którego mają oni dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Minimalny zakres tej umowy jest ponadto wyznaczony poprzez określenie sposobu działania każdego ze wspólników. Podstawowym działaniem, określonym już w ustawie, jest wniesienie do spółki określonych wkładów przez wspólników.

 „Art. 860 § 1. Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

2. Umowa spółki powinna być stwierdzona pismem.”

Wkład wspólnika może polegać na wniesieniu do spółki określonej własności lub innych praw albo na świadczeniu usług. Przepisy nie przewidują minimalnej wartości wniesionego wkładu ani nie określają minimalnego kapitału spółki cywilnej. W doktrynie prawniczej pojawiają się jednak głosy, że nie jest dopuszczalne zawarcie umowy spółki cywilnej całkowicie bezwkładowej (konieczne jest wniesienie wkładów choćby w niewielkiej wysokości).

Art. 861 § 1. Wkład wspólnika może polegać na wniesieniu do spółki własności lub innych praw albo na świadczeniu usług.

2. Domniemywa się, że wkłady wspólników mają jednakową wartość.”

Wspólnicy mogą zobowiązać się również do określonych, odpłatnych świadczeń na rzecz spółki (nie będzie to wkład).

a

Przykład 1:

Jan Kowalski prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, a nadto jest wspólnikiem spółki cywilnej utworzonej z Patrycją Nowak. Każdy ze wspólników miał wnieść do spółki w ramach wkładu kwotę 5.000 zł. Dodatkowo, Jan Kowalski został zobowiązany do sprzedaży spółce cywilnej 10.000 sztuk poduszek miesięcznie po cenie x zł, które spółka następnie może odsprzedawać swoim kontrahentom z zyskiem.

Komentarz: Każdy ze wspólników został zobowiązany do wniesienia wkładu w wysokości 5.000 zł. Dodatkowo Jan  Kowalski został zobowiązany do oznaczonego świadczenia na rzecz spółki  (sprzedaż określonej liczby poduszek po określonej cenie), które stanowi dodatkowe zobowiązanie Jana Kowalskiego, niebędące jednocześnie wkładem.

a

Wspólnicy spółki

Wspólnikami spółki cywilnej mogą być zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, jak również tzw. ułomne osoby prawne, czyli jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym jednak odrębne przepisy nadają zdolność prawną.

a

Przykład 2:

Umowę spółki cywilnej chcą zawrzeć:

1. Jan Kowalski i Patrycja Nowak;
2. Malias Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Jan Kowalski i Patrycja Nowak;

3. Malias Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Budaj Spółka akcyjna;

Czy w świetle przepisów jest to dopuszczalne?

Komentarz: Tak, wskazane powyżej podmioty mogą zawrzeć umowę spółki cywilnej. Przepisy dopuszczają możliwość zawarcia umowy spółki cywilnej przez osoby fizyczne, osoby prawne oraz  tzw. ułomne osoby prawne.

a

Należy jednak pamiętać, iż spółka cywilna jako taka nie może być traktowana jako przedsiębiorca. Status ten posiadają jedynie jej wspólnicy w ramach wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 sdgU).

Art. 4. 1. Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.

  1. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.”

 

Cel umowy

Niezbędnym elementem umowy spółki cywilnej jest określenie wspólnego celu gospodarczego, do którego wspólnicy mają dążyć w ramach funkcjonowania spółki. Przepisy nie określają wprost, co może być takim celem.

Pojęcie celu gospodarczego jest rozumiane szeroko  jako dążenie do uzyskania korzyści materialnych (posiadających wartość ekonomiczną, którą można wyrazić w pieniądzu). Nie należy jednak utożsamiać celu gospodarczego z zyskiem. Osiągnięcie celu gospodarczego nie musi przynosić bezpośrednio zysku rozumianego jako wzrost przychodów czy zmniejszenie kosztów.

a

Przykład 3:

X, Y, Z wybudowali studnię na działce X wniesionej do spółki cywilnej, z której mogą obecnie korzystać X, Y, Z.

Komentarz: Jakkolwiek samo wybudowanie studni nie przyniosło zysku, to jednak zarówno X, Y i Z czerpią korzyści z wybudowania studni, z której mogą korzystać pobierając wodę.

a

Forma

Art. 820 k.c. przewiduje, iż umowa cywilna powinna być stwierdzona pismem. Forma ta zastrzeżona jest jednak jedynie dla celów dowodowych (ad probationem). Tym samym, nawet w przypadku zawarcia umowy spółki cywilnej z naruszeniem zastrzeżenia o formie pisemnej, umowa ta jest ważna i wiąże strony, wywołując skutki, które określiły strony. Jednak w przypadku zaistnienia sporu sądowego strony będą miały ograniczone możliwości dowodzenia dokonania tej czynności prawnej (wyłączenie możliwości przesłuchiwania świadków i stron, chyba że obie strony nie kwestionują faktu zawarcia umowy spółki). Należy jednocześnie podkreślić, iż jeżeli stronami umowy spółki cywilnej są wyłącznie przedsiębiorcy, przepisów o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych nie będzie się stosowało. Tym samym w przypadku powstania sporu na tym tle, będzie istniała możliwość dowodzenia zawarcia umowy spółki cywilnej niezależnie od potwierdzenia tego faktu przez drugą stronę.

Art. 74 § 1. Zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.

  • 2. Jednakże mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.
  • 3. Przepisów o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych nie stosuje się do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami.”

Zachowania formy pisemnej wymaga również wprowadzenie zmian do umowy spółki cywilnej.

Ze względu na rodzaj umówionego wkładu, który wspólnik ma wnieść do spółki, może powstać konieczność zawarcia umowy spółki cywilnej w innej formie, np. w przypadku wnoszenia nieruchomości do spółki cywilnej, umowa spółki cywilnej powinna zostać zawarta w formie kwalifikowanej.

Stan prawny: 6 kwietnia 2015 roku

 

Źródła:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (t.j. z 2014 toku, poz. 121 ze zm.)

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 672 ze zm.)

2 comments for “Spółka cywilna – zagadnienia wstępne

  1. 27 kwietnia 2015 at 3:45 pm

    Super post. Zapisalem twoja strone w ulubionych.
    Teraz bede tu zagladal czesciej. Powinienes jedynie zmienic
    szate graficzna poniewaz ta wyglada troche nieciekawie.

  2. Joanna Panek
    27 kwietnia 2015 at 3:50 pm

    Dziękuję i zapraszamy :) Postaramy się popracować nad szatą graficzną, aby była atrakcyjniejsza :)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *