Czas na StartUp!

Prowadzisz własny biznes i potrzebujesz jednoznacznych odpowiedzi? Zapraszamy do lektury bloga i kontaktu z nami!

Jesienny przegląd klauzul niedozwolonych

autumn-leaves-968269_1280

 

 

O tym jak ważne jest wystrzeganie się w stosowanych przez siebie regulaminach i wzorcach umownych klauzul niedozwolonych pisałyśmy jakiś czas temu (jeśli ktoś chciałby sobie odświeżyć informacje na ten temat, zapraszam do przeczytania postu: Co powinieneś wiedzieć o klauzulach niedozwolonych?). Kodeks cywilny zawiera jedynie katalog przykładowych, najbardziej typowych postanowień, które mogą zostać uznane za naruszające interesy konsumentów. Należy jednak zwrócić uwagę, iż nie jest to katalog zamknięty.

Rejestr klauzul niedozwolonych

Gdzie w takim razie szukać informacji, o tym, czy dana klauzula jest abuzywna? Pomocą z pewnością pomocą będzie Rejestr Klauzul Niedozwolonych prowadzonych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wpisywane są tam postanowienia uznane za niedozwolone przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Rejestr dostępny jest on-line pod adresem: http://uokik.gov.pl/rejestr/. Klauzule można wyszukiwać według branż, dat, sygnatur lub pozwanych, co znacznie ułatwia odnalezienie tych, którymi najbardziej jesteśmy zainteresowani. W ostatnim czasie zdecydowaną większość klauzul stanowią postanowienia niedozwolone stosowane w handlu elektronicznym. Nadto, pojawiły się również klauzule dotyczące edukacji.

Handel elektroniczny

We wrześniu Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał dwie klauzule za niedozwolone w branży handlu elektronicznego. Pierwsze postanowienie brzmiało „W celu złożenia reklamacji należy dostarczyć na adres Sprzedającego reklamowany towar oraz następujące dokumenty: oryginalny dowód zakupu, oryginalne opakowanie” (nr wpisu 6178). Na charakter abuzywny podobnego postanowienia wskazywałyśmy już we wpisie 10 klauzul niedozwolonych, których należy unikać w regulaminie sklepu internetowego – wówczas uwaga ta odnosiła się do skorzystania przez konsumenta z prawa do odstąpienia od umowy. Jednak uwagi te pozostają w pełni aktualne również w odniesieniu do reklamacji.

Dlaczego w takim razie nie można uzależnić rozpatrzenia reklamacji od dostarczenia oryginalnego opakowania? Z tego powodu, iż do reklamacji zgłaszany jest wadliwy towar, a nie jego opakowanie. Powoduje to, iż w przypadku sklepów stacjonarnych konieczne będzie rozpatrzenie reklamacji towaru choćby kupujący dostarczył go bez jakiegokolwiek opakowania. W przypadku sklepów elektronicznych kupujący będzie miał jedynie obowiązek zapakowania towaru w taki sposób, aby w czasie transportu nie uległ dodatkowemu uszkodzeniu – nie musi to być jednak oryginalne opakowanie.

Kupujący nie musi również posiadać oryginału paragonu czy faktury VAT, aby móc oddać towar do reklamacji. Oczywiście przedsiębiorca może żądać wykazania, że dany towar był zakupiony u niego. W tym względzie wystarczy przedłożyć np. kopię ww. dokumentów. Dowodem takim może również być użycie karty płatniczej.

We wrześniu do rejestru klauzul niedozwolonych została wpisana następująca klauzula: „Warunkiem realizacji zamówienia jest jego potwierdzenie przez Kupującego poprzez kliknięcie w link potwierdzający zamówienie, który zostanie wysłany w automatycznej wiadomości na adres e-mail Kupującego, który jest zdefiniowany w danych rejestracyjnych. Po wykonaniu tej czynności Kupującego, Sprzedający może przyjąć zamówienie do realizacji o czym Kupujący zostanie poinformowany e-mailem. Zamówienia, które nie zostaną potwierdzone przez Kupującego nie będą realizowane” (6177).

Umowa pomiędzy dwoma podmiotami zostaje zawarta z chwilą przyjęcia oferty. Od tego czasu każda ze stron może żądać jej wykonania – sprzedający zapłaty ceny, a kupujący wydania rzeczy. Z tego względu dowolne umożliwienie sprzedającemu określania chwili przyjęcia oferty (zawarcia umowy) powoduje, iż w rzeczywistości konsument może zostać pozbawiony prawa do żądania wykonania umowy po stronie sprzedającego. Z tego względu klauzula ta z pewnością narusza interesy konsumentów.

Zdecydowanie więcej klauzul jako niedozwolone zostało ocenione w sierpniu 2015 roku – było to aż 9 postanowień umownych. Poniżej parę najważniejszych z krótkim komentarzem.

Zgodnie z oceną dokonaną przez Sąd postanowienie umowne czy też regulaminu, które brzmi „W przypadku kiedy otrzymany towar jest wadliwy, uszkodzony lub jest niezgodny z zamówieniem, lub został uszkodzony w trakcie transportu, należy niezwłocznie w przeciągu 7 dni od daty otrzymania przesyłki odesłać go na adres: Atalla, Secret of Oriental Beauty, ul. Boh II AWP 12/24, 59-900 Zgorzelec” (6151) zostało ocenione jako klauzula niedozwolona. Terminy zwrotu i okres, w którym konsument może korzystać z uprawnień wynikających z rękojmi zostały określone w przepisach powszechnie obowiązujących. Jakkolwiek regulacja ta może podlegać modyfikacjom, to w odniesieniu do konsumentów modyfikacja ta może zmierzać wyłącznie do rozszerzenia rękojmi. Natomiast postanowienie będące przedmiotem oceny Sądu przewidywało niedozwolone ograniczenie uprawnień dla kupującego, którym jest konsument.

Po raz kolejny jako niedozwolone postanowienie umowne została uznana klauzula w brzmieniu „Korzystanie z serwisu/sklepu mcten.pl oznacza akceptację niniejszego Regulaminu” (6162). Przedsiębiorca nie może przewidywać jednostronnej zmiany umowy (a tym jest regulamin w stosunkach między dwoma podmiotami) bez wcześniejszego poinformowania o tym kontrahenta i bez umożliwienia mu rezygnacji ze świadczenia usług (wypowiedzenia umowy). Z tego względu konieczne jest zapewnienie odpowiednich mechanizmów, które mogą polegać np. na wysłaniu do klientów wiadomości e-mail z informacją o zmianie regulaminu i zastrzeżeniu terminu, po upływie którego przyjmuje się, że zmieniony regulamin został zaakceptowany.

Przy pisaniu regulaminu należy również zwrócić uwagę na kwestię zwrotu konsumentowi pieniędzy w razie odstąpienia przez niego od umowy. Postanowienie „Sklep daje Państwu gwarancję zwrotu kosztów ceny zakupu artykułu – bez kosztów przesyłki. Pieniądze zwracane są wyłącznie, jako przelew na konto bankowe Klienta” (6161) zostało uznane jako klauzula niedozwolona. Sprzedawca nie może uzależnić zwrotu pieniędzy od posiadania przez klienta rachunku bankowego (może się przecież zdarzyć, że kupujący nie posiada konta w banku). Zwrot pieniędzy powinien zostać dokonany w taki sam sposób, w jaki uiszczono zapłatę za towar, a za zgodą konsumenta może to nastąpić w innej formie.

Przepisy kodeksu cywilnego wskazują, że jeżeli kupującym jest konsument, na równi z zapewnieniem sprzedawcy traktuje się publiczne zapewnienia producenta lub jego przedstawiciela, osoby, która wprowadza rzecz do obrotu w zakresie swojej działalności gospodarczej, oraz osoby, która przez umieszczenie na rzeczy sprzedanej swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego przedstawia się jako producent. Co to oznacza? Jeżeli w zapewnieniach będzie wskazana jakaś cecha lub funkcjonalność danej rzeczy, której w rzeczywistości ona nie posiada, kupujący może skorzystać z przysługujących mu uprawnień z tytułu rękojmi (o tym, jakie to są uprawnienia możecie przeczytać tutaj), które będą wówczas w pełni zasadne. Z tego względu postanowienie o treści „Mimo dołożenia należytej staranności w ofercie prezentowanej na www.staffcop.pl mogą się pojawić błędy, które jednak nie mogą być podstawą do podnoszenia roszczeń wobec sprzedawcy” (6175) zostało uznane jako sprzeczne z interesami konsumentów.

W sierpniowych klauzulach niedozwolonych wrócił temat zastrzegania dla ewentualnych sporów między stronami sądu zgodnego z siedzibą przedsiębiorcy. Sąd uznał klauzulę „W sprawach nieuregulowanych niniejszym regulaminem oraz w przypadku braku porozumienia spory rozstrzygał będzie Sąd właściwy dla siedziby firmy OLLINECK” za postanowienie abuzywne (6167). Należy przypomnieć, iż zgodnie z ogólnymi przepisami sądem właściwym dla sporów jest sąd, w okręgu którego pozwany ma miejsce zamieszkania. W przypadku umów – powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania.

Równie istotna pozostaje kwestia danych osobowych. Sąd uznał, iż postanowienie „Złożenie zamówienia w cenniku internetowym oznacza wyrażenie przez Klienta zgody na otrzymywanie informacji handlowej w rozumieniu „Ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną” (6160) stanowi klauzulę niedozwoloną. Uzyskiwanie zgody na przetwarzanie danych osobowych nie może być dokonywane za pomocą dorozumianych funkcji (w tym akceptacji regulaminu). Każdorazowo wyraźnie należy zaznaczyć i wyodrębnić kolejne obszary, na jakich dane osobowe będą przetwarzane.

Edukacja

Postanowienie umowne „Rezygnacja z kursu po pierwszych trzech zajęciach nie przewiduje żadnego zwrotu kosztów uczestnikowi, również pomimo braku kontynuacji, Uczestnik zobowiązany jest do uiszczenia całości kwoty za kurs” (6172) zostało uznane za klauzulę niedozwoloną. Należy zwrócić uwagę, iż zapłata ceny jest świadczeniem równoważnym do udostępnienia wiedzy przez kontrahenta. Z tego względu zastrzeżenie, iż rezygnacja z kursu przed jego zakończeniem wyłącza możliwość żądania zwrotu wniesionej opłaty za cały kurs w sposób oczywisty narusza interesy konsumentów.

Podobny komentarz można odnieść do kolejnej klauzuli niedozwolonej z tej branży. Mianowicie jako postanowienie abuzywne została uznana klauzula: „Dłogotrwała absencja na zajęciach lub nie zgłoszenie rezygnacji z kursu w trakcie jego trwania, niezależnie od przyczyny, nie zwalnia z obowiązku wniesienia pełnej opłaty za kurs” (6173). Opłata jest należna za świadczenie wzajemne.

Wśród sierpniowych klauzul niedozwolonych znalazło się również postanowienie „Nieprzestrzeganie któregokolwiek z postanowień niniejszego Regulaminu może spowodować wykreślenie Uczestnika z kursu, bez obowiązku zwrotu dokonanych opłat” (6174).

 

Któraś z przywołanych klauzul jest przez Was stosowana? A może macie wątpliwości odnośnie jakiegoś innego postanowienia we wzorcu umownym lub regulaminie?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *