Czas na StartUp!

Prowadzisz własny biznes i potrzebujesz jednoznacznych odpowiedzi? Zapraszamy do lektury bloga i kontaktu z nami!

Czym się różni zaliczka od zadatku?

hands-462298_640

Zawierając umowę w której pojawiają się płatności różnego rodzaju stajemy często przed dylematem jak określić płatność wynagrodzenia, czy podzielić zapłatę na etapy, czy przewidzieć płatność zaliczki lub zadatku. Przy ostatnim pytaniu pojawia się też odwieczne pytanie czym różni się jedno od drugiego, czy przypadkiem to nie to samo i jak dokładnie opisać wszystko umowie, by uzyskać oczekiwany efekt.

Zarówno zaliczka, jak i zadatek to formy stosowane przy zawieraniu umów. Różnica pomiędzy nimi jest jednak nie tylko językowa, stąd warto wiedzieć jakie konsekwencje wiążą się z taką, a nie inną formą.

Zadatek

Zadatek przekazywany jest przy zawarciu umowy albo w formie gotówkowej, albo przelewem na wskazany w umowie rachunek bankowy. Celem zadatku jest zabezpieczenie na wypadek, gdyby jedna ze stron umowy nie wykonała. Jak to działa? Jeśli jedna ze stron nie wykona umowy, druga może od umowy odstąpić bez wyznaczania dodatkowego terminu na wykonanie umowy i otrzymany zadatek zachować. Jeśli sama dała zadatek przy zawieraniu umowy może żądać od drugiej strony jego dwukrotności.

Przykład:

Wyobraź sobie sytuację, w której chcesz kupić samochód (Audi A6 czarne, rok prod. 2012) za cenę 100 tys. zł i zawierasz z kontrahentem umowę przedwstępną, w której przewidziany jest zadatek w wysokości 20% ceny samochodu. Płacisz zadatek w kwocie 20 tys. zł i …

      1. kontrahent się rozmyśla i odmawia sprzedania samochodu – wówczas możesz od umowy odstąpić i masz prawo do żądania od kontrahenta zapłaty kwoty 40 tys. zł;

      2. znajdujesz inny samochód, który chcesz kupić zamiast tego, informujesz kontrahenta o swojej decyzji – kontrahent ma prawo zachowania wpłaconej kwoty zadatku, czyli 20 tys. zł.

Jeżeli dojdzie do wykonania umowy zadatek zaliczany jest na poczet kwoty, która ma być zapłacona przez stronę dającą zadatek. Jeżeli zadatku zaliczyć się nie da, bo świadczenia są różnego rodzaju, wówczas zadatek podlega zwrotowi.

W naszym przykładzie, gdy wszystko pójdzie z planem przy zawarciu umowy sprzedaży samochodu zapłacisz 80 tys. zł, bo wpłacone wcześniej 20 tys. zł zaliczone zostanie na poczet zapłaty ceny.

W sytuacji, gdy umowa zostanie rozwiązana, albo też niewykonanie umowy nastąpi wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie jest odpowiedzialna, albo odpowiedzialne są obie wówczas zadatek powinien zostać zwrócony. Nie ma też obowiązku zapłaty sumy dwukrotnie wyższej.

Gdy kontrahent dojdzie do wniosku, że jednak nie chce sprzedać samochodu, a my znajdziemy inny, który interesuje nas dużo bardziej i zgodnie uznamy, że umowę dotychczasową najlepiej będzie rozwiązać, wówczas zadatek powinien nam zostać zwrócony. Podobnie jeśli np. samochód zostanie zniszczony np. w wyniku pożaru, za który ani my, ani kontrahent nie ponosimy odpowiedzialności.

Gdzie szukać przepisów dot. zadatku? Najlepiej bezpośrednio i wprost powędrować do art. 394 k.c.

Zaliczka

Wysokość zaliczki, podobnie jak w przypadku zadatku, ustalana jest przez strony umowy. Jeśli dojdzie do wykonania umowy zaliczka, tak jak zadatek, zaliczana jest na poczet świadczenia strony, która zaliczkę zapłaciła. Różnice pojawiają się jednak w sytuacji, gdy dojdzie do niewykonania umowy – przy zaliczce przed odstąpieniem od umowy należy najpierw wezwać do jej wykonania, później zaś nie ma obowiązku zapłaty dwukrotności zaliczki, ani możliwości jej zachowania. Po rozwiązaniu umowy Strony zobowiązane są zwrócić sobie wszystko, co świadczyły, więc zaliczka zwracana jest zawsze stronie wpłacającej, niezależnie od tego która ze stron zrezygnowała z umowy.

Zaliczka pojawia się w kilku przepisach kodeksu cywilnego (np. art. 626 § 2, 743, 771 k.c.), na próżno jednak szukać tam jej definicji, zaliczka bowiem nie została zdefiniowana w kodeksie ;)

Co warto zapamiętać?

  1. Zadatek, ani zaliczka nie może stanowić 100% wartości przedmiotu umowy.

  2. Jeśli umowa zostanie wykonana zarówno zaliczkę, jak i zadatek zalicza się na poczet świadczenia strony, która zadatek lub zaliczkę zapłaciła.

  3. Jeśli w umowie nie określono, czy chodzi o zaliczkę czy zadatek przyjmuje się, że chodzi o zaliczkę. Zadatek musi być uregulowany w umowie jednoznacznie.

  4. Jeśli zapłaciłeś zadatek: możesz od razu od umowy odstąpić, a po odstąpieniu druga strona zwraca Ci dwukrotność zadatku. Jeśli to Ty nie wykonasz umowy – druga strona może zadatek zachować.

  5. Jeśli zapłaciłeś zaliczkę: przed odstąpieniem od umowy musisz wezwać do jej wykonania, po wezwaniu i odstąpieniu druga strona zwraca Ci zaliczkę.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *