Czas na StartUp!

Prowadzisz własny biznes i potrzebujesz jednoznacznych odpowiedzi? Zapraszamy do lektury bloga i kontaktu z nami!

Czy samozatrudniony może domagać się ustalenia stosunku pracy?

entrepreneur-593372_1280

 

Z jednej strony wszyscy powtarzają, że dobrze jest mieć umowę o pracę i wynikające z niej przywileje. Jednak wielu, zarówno przedsiębiorców i „pracowników”, nie jest zadowolona z takiego rozwiązania. Dlaczego? Umowa o pracę wiąże się z dużymi kosztami  i obciążeniami dla pracodawcy, a w konsekwencji pracownik dostaje mniejsze wynagrodzenie netto („do ręki”).

 

Przykład:

Wynagrodzenie – 3.000,00 zł brutto

Składki pokrywane przez pracodawcę:

  1. emerytalna – 292,80 zł
  2. rentowa – 195,00 zł
  3. wypadkowa – 57,90 zł
  4. FP  – 73,50 zł
  5. FGŚP – 3,00 zł

Składki pokrywane przez pracownika – 681,30 zł:

  1. emerytalna – 292,80 zł
  2. rentowa – 45,00 zł
  3. chorobowa – 73,50 zł
  4. zdrowotna – 232,98 zł
  5. zaliczka na podatek dochodowy – 199,00 zł

Wynagrodzenie z punktu widzenia pracodawcy: 3.622,00 zł

Wynagrodzenie z punktu widzenia pracownika: 2.156,72 zł

 

Czym jest samozatrudnienie?

W związku z tym, że umowa o pracę generuje znaczne koszty przedsiębiorcy często szukają alternatywnych rozwiązań pozwalających im na względne obniżenie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Naprzeciw temu wychodzą tzw. elastyczne formy zatrudnienia wśród których można wymienić właśnie samozatrudnienie.

Samozatrudnienie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej na własny rachunek, własną odpowiedzialność i własne ryzyko. W ten sposób następuje nawiązanie współpracy z przedsiębiorcą. Rozwiązanie to może być korzystne finansowo dla obu stron – pracodawca ponosi mniejsze koszty mogąc wypłacić zaoszczędzoną różnicę na rzecz samozatrudnionego,  a jednocześnie samozatrudniony może dokonywać odliczeń od podatków i co do zasady może płacić niższe składki do ZUS.

Kiedy istnieje stosunek pracy?

Zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy możemy wyróżnić kilka cech charakterystycznych stosunku pracy:

  • dobrowolność świadczenia pracy;
  • wynika z umowy wzajemnie zobowiązującej (pracownik ma obowiązek świadczyć pracę, a pracodawca ma obowiązek za nią zapłacić wynagrodzenie);
  • osobiste świadczenie pracy (przy czym dopuszczalne jest korzystanie z pomocy innej osoby w określonych sytuacjach);
  • odpłatność (za świadczoną pracę przysługuje umówione wynagrodzenie);
  • wykonywanie pracy „pod kierownictwem” pracodawcy (pracownik pozostaje podporządkowany poleceniom swojego pracodawcy i jednocześnie pozostaje pod jego kontrolą);
  • trwałość świadczenia pracy (czynności wykonywane są ciągle, a nie w sposób wybiórczy);
  • staranny charakter działania;
  • ryzyko obciąża pracodawcę.

 

Przełomowe orzeczenie

W wyroku z 24 czerwca 2015 roku Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy od wyroku sądu II instancji, a w konsekwencji utrzymany został wyroku ustalający, iż powódkę prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą łączył stosunek pracy z pozwanym.

Rozstrzygnięcie to zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne. Powódka, prowadząc działalność gospodarczą, współpracowała z pozwanym od 2002 roku, sprzedając jego produkty w szkołach. Co istotne, otrzymywała stałe miesięczne wynagrodzenie i znajdowała się pod stałą kontrolą pozwanego.

W 2007 roku, w związku z ciążą powódki, nastąpiła zmiana formy współpracy między stronami – powódka została zatrudniona na umowę o pracę u pozwanego do końca roku. Po tym terminie pozwany wyraził chęć dalszej współpracy wyłącznie w oparciu o wcześniejszą formę (własną działalność gospodarczą).  W związku z tym od stycznia 2008 roku powódka ponownie prowadziła własną działalność gospodarczą.

W połowie 2010 roku powódka wystąpiła do sądu o ustalenie istnienia stosunku pracy od dnia 1 stycznia 2008 roku i uzyskała korzystne dla siebie rozstrzygnięcie. Sądy rozpoznające sprawę wskazały, iż w umowie dominujące pozostawały cechy, które są charakterystyczne dla umowy o pracę: czynności były wykonywane zgodnie z bieżącymi zleceniami koordynatorów, stała kontrola przełożonych, osobiste wykonywanie czynności, ryzyko obciążało pozwanego, o czasie i miejscu pracy decydował pozwany, a powódce przysługiwało stałe wynagrodzenie.

Sąd Najwyższy podkreślił, iż przy ocenie czy dana umowa stanowi umowę o pracę czy umowę cywilnoprawną zasadnicze znaczenie mają cechy, jakimi dana umowa się charakteryzuje.

 

Skutki

Omawiane orzeczenie może mieć istotne znaczenie dla wielu pracodawców i dla samego rynku pracy i gospodarki polskiej. Dlaczego? Wiele firm współpracuje na zasadzie samozatrudnienia. Jeżeli osoby te zaczną lawinowo składać pozwy do sądów o ustalenie stosunku pracy dla wielu przedsiębiorców może to oznaczać konieczność zakończenia prowadzonej działalności. Ustalenie wstecz stosunku pracy będzie powodowało konieczność uiszczenia zaległych składek należnych przy umowie o pracę, co może płynąć na zachwianie płynności finansowej.

 

W jakiej formie zatrudniacie pracowników (lub jakiej formie planujecie nawiązać współpracę)? Jakie macie doświadczenia w zakresie omówionym w niniejszym wpisie?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *