Czas na StartUp!

Prowadzisz własny biznes i potrzebujesz jednoznacznych odpowiedzi? Zapraszamy do lektury bloga i kontaktu z nami!

Czy konsument może odstąpić od umowy zawartej w drodze licytacji elektronicznej?

Man in white shirt with a notepad and a laptop

 

Jak już wspominałam z końcem ubiegłego roku weszła w życie nowa ustawa o prawach konsumenta. Zmieniło się wiele regulacji. W konsekwencji różne są też dzisiaj skutki stosowania tych przepisów. Z pewnością wielu z Was bierze udział (czy to jako sprzedający czy kupujący) w różnych licytacjach i aukcjach jak choćby komornicze czy elektroniczne (np. Allegro).  Dlatego warto zastanowić się, jakie uprawnienia ma konsument w przypadku zawierania takich umów. Dzisiaj zastanowimy się nad licytacją elektroniczną – na co narażony jest przedsiębiorca albo z czego może skorzystać konsument?

 

Jak było?

Obowiązująca do 24 grudnia 2014 roku ustawa z dnia 2 marca 2000 roku o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny w art. 16 ust. 1 pkt 10 przewidywała, że przepisów o umowach zawieranych na odległość nie stosuje się do umów sprzedaży z licytacji. W konsekwencji w przypadku zawarcia umowy sprzedaży w drodze licytacji konsumentowi nie przysługiwało prawo odstąpienia od umowy w terminie 10 dni bez podania przyczyny zgodnie z obowiązującymi wówczas regulacjami.

Ustawa nie definiowała pojęcia sprzedaży z licytacji, jednak przyjmowano, iż jej zakresem objęte są również aukcje elektroniczne i umowy sprzedaży zawarte w trybie ofertowym. W konsekwencji dokonanie zakupu np. w serwisie Allegro w trybie Licytacji powodowało, iż nie można było zwrócić towaru jedynie z uwagi na to, że nam nie odpowiadał, nie spełniał naszych oczekiwań czy po prostu nam się nie podobał.

 

Jak jest?

Nowa ustawa regulująca zagadnienie odstąpienia od umowy zawartej na odległość przez konsumenta bez podania przyczyny – ustawa o prawach konsumenta (u.p.k.) normuje tą materię odmiennie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż ustawa ta przewiduje, iż co do zasady do umów zawieranych na odległość stosuje się przepisy ustawy, chyba że zawarto generalne wyłączenie określonej kategorii umów. Takiego wyłączenia nie ma odnośnie licytacji elektronicznych. Z tego względu ustawa będzie znajdowała zastosowanie również w przypadku tych umów.

Sam fakt konieczności stosowania przepisów ustawy nie przesądza jeszcze o przysługującym konsumentowi prawie odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość bez podania przyczyny. Ustawa w art. 38 u.p.k. przewiduje typy umów, w których skorzystanie z tego prawa zostało wyłączone (mimo stosowania ustawy w pozostałym zakresie, np.  w stosunku do obowiązków informacyjnych). Wśród wyłączeń umów, co do których nie przysługuje prawo odstąpienia od umowy, w art. 38 pkt 11 u.p.k. wskazano umowy zawarte w drodze aukcji publicznej.

Ustawa zawiera definicję legalną tego pojęcia, w której znaczny nacisk położono na fizyczną obecność lub możliwość fizycznego uczestnictwa w aukcji przez konsumenta. Zgodnie  z ustawą aukcja publiczna to sposób zawarcia umowy polegający na składaniu organizatorowi aukcji w ramach przejrzystej procedury konkurencyjnych ofert przez konsumentów, którzy w niej fizycznie uczestniczą lub mogą uczestniczyć, i w której zwycięski oferent jest zobowiązany do zawarcia umowy.

 

Jak to rozumieć?

Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów w zakresie zawierania umów z konsumentami poza lokalem przedsiębiorstwa i na odległość aukcje internetowe w całości podlegają pod regulację zawartą w ustawie o prawach konsumenta. Konsumentom przysługuje prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od objęcia rzeczy w posiadanie lub od zawarcia umowy (w zależności od tego, czy konsumentowi rzecz ma być wydana) bez podania przyczyny.

Interpretacja ta jest słuszna w szczególności w kontekście wytycznych Komisji Europejskiej wyjaśniających m.in. znaczenie terminów zawartych w dyrektywie Parlamentu Europejskiej i Rady 2011/83/UE. Dodatkowo należy wskazać, iż w motywach przywołanej dyrektywy wprost wskazano, iż „Korzystanie w celach aukcyjnych z platform internetowych dostępnych dla konsumentów i przedsiębiorców nie powinno być uznawane za aukcję publiczną w rozumieniu niniejszej dyrektywy.” (motyw 24).

 

Kiedy konsument nie będzie mógł odstąpić?

Przypomnienia wymaga, iż ustawa o prawach konsumenta reguluje stosunki pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami. Z tego względu nie będzie znajdowała zastosowania w przypadku relacji konsument – konsument czy przedsiębiorca – przedsiębiorca. Skutek: od zakupu w drodze licytacji nie można odstąpić na podstawie przesłanek określonych w ustawie o prawach konsumenta, tj. w terminie 14 dni bez podania przyczyny. Z tego względu warto ustalić status kontrahenta przed zawarciem umowy.

 

Skutki wadliwych postanowień w regulaminie

Postanowienie w regulaminie sklepu internetowego, które przewiduje, iż konsument nie może odstąpić od umowy zawartej w drodze licytacji elektronicznej bez podania przyczyny, w rzeczywistości wcale nie wyłącza tego uprawnienia konsumenta. Postanowienie to traktowane będzie jako klauzula niedozwolona. W konsekwencji, jako rażąco naruszające interesy konsumenta, nie będzie go wiązało. W pozostałym zakresie regulamin w dalszym ciągu obowiązuje i strony powinny go stosować. Więcej o skutkach stosowania klauzul niedozwolonych możecie przeczytać tutaj.

Na blogu był już również poruszany temat najpopularniejszych klauzul niedozwolonych – sprawdziliście już swoje regulaminy? Znalazło się w nich postanowienie wyłączające prawo konsumenta do odstąpienia od umowy zawartej w drodze licytacji elektronicznej?

 

Stan prawny: 14 czerwca 2015 roku

Ustawa z dnia 2 marca 2000 roku o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (t.j. Dz. U. z 2012 roku,  poz. 1225 ze zm.)

Ustawa o prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 roku (Dz. U. z 2014 roku, poz. 827)

Wytyczne DG. ds. sprawiedliwości dotyczące dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 roku w sprawie praw konsumentów, zmieniającej dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającej dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Dyrektywa Parlamentu Europejskiej i Rady 2011/83/UE  z dnia 25 października 2011 roku  sprawie praw konsumentów, zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *