Czas na StartUp!

Prowadzisz własny biznes i potrzebujesz jednoznacznych odpowiedzi? Zapraszamy do lektury bloga i kontaktu z nami!

8 faktów dotyczących przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy

www.pixabay.com

www.pixabay.com

 

Prowadzenie biznesu to nie tylko kwestia pozyskiwania nowych klientów, rynku zbytu, dbania o renomę itp. To niestety również konieczność poddawania się różnym kontrolom. Istotne jest jednak, iż prowadzone kontrole muszą odbywać się zgodnie z przepisami, co zapewnia ochronę przedsiębiorcy przed ewentualnymi nadużyciami. Co warto wiedzieć?

 

  1. Zawiadomienie o wszczęciu kontroli.

Organy przed przeprowadzeniem kontroli mają obowiązek zawiadomić przedsiębiorcę o planowanej kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia.

Istnieją jednak wyjątki, które umożliwiają organom przeprowadzenie kontroli bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy. Taka sytuacja może mieć miejsce m.in. przypadku, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, a także gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego lub gdy przedsiębiorca nie ma adresu zamieszkania lub adresu siedziby lub doręczanie pism na podane adresy było bezskuteczne lub utrudnione.

 

  1. Sprzeciw wobec czynności kontrolnych.

W przypadku gdy podejmowane przez organy czynności kontrolne naruszają przepisy, przedsiębiorca może wnieść sprzeciw. Może on dotyczyć w szczególności:

- zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do czynności kontrolnych (lub zasadności odstąpienia od takiego zawiadomienia),

- wadliwości dotyczących upoważnienia do przeprowadzenia czynności kontrolnych,

- przeprowadzenia czynności w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej (lub zasadności prowadzenia czynności bez takiej obecności),

- podjęcia innej kontroli podczas trwającej kontroli u przedsiębiorcy,

- przekroczenia czasu trwania kontroli.

Sprzeciw należy wnieść w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli do organu podejmującego i wykonującego kontrolę, o czym należy zawiadomić na piśmie kontrolującego. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, którego sprzeciw dotyczy, z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, a w przypadku wniesienia zażalenia do czasu jego rozpatrzenia.

Rozpoznanie sprzeciwu następuje w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu. Organ kontroli postanawia w tym zakresie o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub o kontynuowaniu czynności kontrolnych.

Przedsiębiorca niezadowolony z rozstrzygnięcia może złożyć zażalenie w terminie 3 dni od dnia otrzymania postanowienia. Jego rozpatrzenie powinno nastąpić nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia.

Warto wiedzieć, iż przekroczenie przez organy terminów na rozpatrzenie sprzeciwu czy zażalenia powoduje przyjęcie, iż wniesiony sprzeciw lub zażalenie są zasadne, a tym samym powinny prowadzić do odstąpienia od czynności kontrolnych.

 

  1. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli.

Kontroli mogą dokonywać co do zasady wyłącznie pracownicy organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Takie upoważnienie powinno zawierać: wskazanie podstawy prawnej do przeprowadzenia kontroli, oznaczenie organu kontroli, datę i miejsce wystawienia, imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do wykonania kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej, oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą, określenie zakresu przedmiotowego kontroli, wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli, podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji oraz pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy. Dokument, który nie zawiera wskazanych powyżej danych nie stanowi postawy do przeprowadzenia kontroli.

W niektórych przypadkach będzie możliwe przeprowadzenie kontroli wyłącznie po okazaniu legitymacji służbowej. W takim wypadku jednak konieczne jest późniejsze doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, nie później niż w terminie 3 dni od dnia wszczęcia kontroli.

 

  1. Obecność w trakcie czynności kontrolnych.

Czynności kontrolne powinny być dokonywane w obecności kontrolowanego przedsiębiorcy. W przypadku braku możliwości obecności przy tych czynnościach bezpośrednio przez przedsiębiorcę powinien on upoważnić inną osobę do takiej obecności przy kontroli. Warto jednak wskazać, iż w określonych sytuacjach organy mogą prowadzić kontrolę niezależnie od obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Będzie to miało miejsce w sytuacji gdy:

- ratyfikowane umowy międzynarodowe tak stanowią,

- przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia,

- kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,

- przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego.

 

  1. Miejsce kontroli.

Zasadą jest przeprowadzanie czynności kontrolnych w siedzibie kontrolowanego przedsiębiorcy, miejscu wykonywania działalności gospodarczej lub, za zgodą lub na wniosek kontrolowanego, w innym miejscu przechowywania dokumentacji, w tym ksiąg podatkowych, w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez kontrolowanego. Za zgodą kontrolowanego kontrola lub jej poszczególne czynności mogą być przeprowadzane w siedzibie organu przeprowadzającego kontrolę pod warunkiem jednak, iż może to usprawnić prowadzenie kontroli.

 

  1. Zakaz równoczesnych kontroli.

Przy prowadzeniu kontroli warto pamiętać, iż przedsiębiorca nie może być poddany więcej niż jednej kontroli w tym samym czasie. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy:

- ratyfikowane umowy międzynarodowe dopuszczają taką możliwość,

- przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia,

- kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów lub art. 23c ustawy Prawo energetyczne,

- przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego,

- kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu,

- przeprowadzenie kontroli jest realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa wspólnotowego o ochronie konkurencji lub przepisów prawa wspólnotowego w zakresie ochrony interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej,

- kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym,

- prowadzona kontrola jest kontrolą amerykańskich rachunków raportowanych.

W sytuacji, gdy nie zachodzi żaden z wyjątków określonych powyżej, organ kontroli, który jako kolejny chciałby wszcząć kontrolę powinien odstąpić od podjęcia czynności i może ustalić z przedsiębiorcą inny termin przeprowadzenia kontroli.

 

  1. Czas trwania kontroli.

Przepisy przewidują ograniczenie czasu trwania kontroli w zależności od wielkości prowadzonego przedsiębiorstwa. W przypadku mikroprzedsiębiorców kontrola nie może przekraczać 12 dni roboczych w ciągu roku, w stosunku do małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych w roku, zaś w przypadku średnich przedsiębiorców 24 dni roboczych w roku. Pozostali przedsiębiorcy narażeni są na konieczność znoszenia kontroli przez 48 dni roboczych w roku.

Przedłużenie czasu trwania kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie. Uzasadnienie doręcza się przedsiębiorcy i wpisuje do książki kontroli przed podjęciem dalszych czynności kontrolnych.

Od powyższych ograniczeń przepisy przewidują wyjątki, umożliwiające organom prowadzenie czynności kontrolnych mimo przekroczenia powyższych terminów. Będzie to miało miejsce w szczególności, gdy istnieje konieczność przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, istnieje zagrożenie życia, zdrowia lub środowiska naturalnego czy też w przypadku gdy kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu. Przesłanki umożliwiające przekroczenie terminów prowadzenia kontroli w znacznej mierze pokrywają się z przesłankami umożliwiającymi organom prowadzenie równoczesnych kontroli.

Warto wiedzieć, iż jeżeli wyniki kontroli wykazały rażące naruszenie przepisów prawa przez przedsiębiorcę, można przeprowadzić powtórną kontrolę w tym samym zakresie przedmiotowym w danym roku kalendarzowym, a czas jej trwania nie może przekraczać 7 dni. Czasu tej kontroli nie wlicza się jednak do ogólnego czasu kontroli, jakim został poddany przedsiębiorca.

 

  1. Odszkodowanie za niezgodną z przepisami kontrolę.

W przypadku, gdy kontrola przedsiębiorcy została przeprowadzona w sposób niezgodny z przepisami, przedsiębiorca może domagać się zapłaty stosownego odszkodowania za poniesioną szkodę. Dochodzenie odszkodowania odbywa się na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. W celach dowodowych warto już w protokole pokontrolnym zaznaczyć uwagi dotyczące nieprawidłowości w przeprowadzeniu kontroli.

Stan prawny: 3 lipca 2016 r.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *